Cách mua xe hơi

Ở phần lớn nước Mỹ, xe hơi không phải thứ xa xỉ — đó là cách bạn đi làm. Với hầu hết người mới đến, nó cũng là khoản chi lớn nhất trong năm đầu tiên, và diễn ra đúng vào lúc họ có ít thông tin nhất và vị thế thương lượng yếu nhất.

Xe cũ đáng tin

8.000–18.000 đô la cho xe 5–10 năm tuổi

Cộng thêm vào giá

Thuế bán hàng, giấy tờ sở hữu và đăng ký — khoảng 8–12% nữa

Chi phí vận hành

300–700 đô la mỗi tháng khi tính cả bảo hiểm, xăng và bảo dưỡng

150 đô la đáng nhất

Một lần kiểm tra trước khi mua bởi thợ độc lập

1. Hãy tính ngân sách theo tổng chi phí, đừng theo giá xe

Giá niêm yết chỉ chiếm khoảng hai phần ba số tiền chiếc xe thực sự lấy của bạn. Trước khi đi xem xe, hãy cộng lại:

• Thuế bán hàng, 0–10% tùy tiểu bang, nộp khi đăng ký
• Phí giấy tờ sở hữu và đăng ký, 50–500 đô la
• Bảo hiểm — hãy lấy báo giá cho đúng mẫu xe đó trước khi mua. Phí bảo hiểm hai chiếc xe cùng giá có thể chênh nhau hàng trăm đô la mỗi năm, và người lái năm đầu vốn đã phải trả nhiều. Xem giải thích về bảo hiểm xe.
• Xăng, dựa trên số liệu tiêu hao chính thức chứ không phải lời người bán
• Bảo dưỡng, vốn với một chiếc xe sang châu Âu mười năm tuổi có thể vượt cả giá mua chỉ sau vài năm. Các mẫu Nhật và Hàn phổ thông sửa rẻ; điều này quan trọng hơn cái logo nhiều.

2. Xe mới, xe cũ, hay xe cũ được hãng chứng nhận

Xe mới — không phải lo lịch sử, bảo hành đầy đủ, lãi suất vay tốt nhất, và mất giá nhanh nhất trên thị trường Mỹ: thường 20% ngay năm đầu.

Xe cũ 3–7 năm tuổi — chỗ có giá trị nhất. Chủ đầu tiên đã gánh phần mất giá; một chiếc Nhật hoặc Hàn được giữ gìn tốt ở tuổi này vẫn còn phần lớn quãng đời phía trước.

Xe cũ được hãng chứng nhận (CPO) — xe cũ đã được đại lý chính hãng kiểm tra và bảo hành. Đắt hơn 1.000–3.000 đô la so với mua của tư nhân tương đương. Đáng cân nhắc nếu bạn không có thợ tin cậy và không tự đánh giá được tình trạng xe.

3. Mua ở đâu

Nguồn	Được và mất
Đại lý chính hãng	Bảo vệ nhiều nhất, lo hết giấy tờ, giá cao nhất
Bãi xe cũ độc lập	Rẻ hơn; chất lượng chênh lệch rất lớn; hãy xem đánh giá và giấy phép của tiểu bang
Người bán tư nhân	Rẻ nhất; không bảo hành gì cả; bạn tự lo sang tên
Nhà bán lẻ trực tuyến	Giá cố định, giao xe tận nơi, thường có thời hạn trả lại
Thanh lý đội xe cho thuê	Đi nhiều nhưng hồ sơ bảo dưỡng đều đặn

4. Vay tiền khi chưa có lịch sử tín dụng ở Mỹ

Đây là chỗ người mới đến mất nhiều tiền nhất. Đại lý sẽ vui vẻ thu xếp cho người không có hồ sơ tín dụng một khoản vay lãi 15–24%, trong khi một hiệp hội tín dụng lẽ ra chỉ lấy một phần nhỏ của mức đó.

Theo thứ tự nên thử:

1. Hiệp hội tín dụng (credit union). Do thành viên sở hữu, lãi suất thấp nhất một cách ổn định, và sẵn lòng xét những người có hồ sơ mỏng, chỉ có ITIN, hoặc dùng thư xác nhận việc làm thay cho điểm tín dụng. Hãy gia nhập trước khi đi xem xe.
2. Xin phê duyệt trước khi tới đại lý. Bước vào với một tờ phê duyệt bằng văn bản biến cuộc trò chuyện từ «anh/chị trả nổi bao nhiêu một tháng» thành «bên anh có lãi suất tốt hơn mức này không». Đại lý thường có thể — và đó chính là điều bạn muốn.
3. Trả trước nhiều hơn. Trả trước 20% vừa hạ lãi suất được chào vừa bảo vệ bạn khỏi việc nợ nhiều hơn giá trị chiếc xe.
4. Chương trình của hãng dành cho cư dân mới. Vài thương hiệu cho người mua chưa có lịch sử tín dụng vay trong năm đầu, dựa trên hộ chiếu, thị thực và thư xác nhận việc làm. Hãy hỏi thẳng hãng, đừng chỉ hỏi nhân viên bán hàng.
5. Người đồng ký, và chỉ với người thực sự hiểu rằng họ chịu trách nhiệm hoàn toàn với khoản nợ.

Hãy tránh hẳn các bãi «buy here, pay here». Họ bán xe đắt hơn giá trị thật với lãi trên 20% cho những người tin rằng mình không còn lựa chọn, thường gắn thiết bị vô hiệu hóa xe từ xa và thu hồi xe rất nhanh. Gần như luôn có một hiệp hội tín dụng hoặc một chiếc xe rẻ hơn mua bằng tiền mặt để thay thế.

Nếu hiện chưa vay được với điều kiện tử tế, hãy mua một chiếc rẻ hơn bằng tiền mặt bây giờ, dành một năm xây dựng tín dụng (xem xây dựng lịch sử tín dụng ở Mỹ), rồi tái tài trợ hoặc đổi xe sau với điều kiện tốt hơn nhiều.

5. Kiểm tra một chiếc xe cũ

Tra số VIN. Dãy 17 ký tự trên kính chắn gió và khung cửa. Một cơ sở dữ liệu liên bang sẽ cho biết giấy tờ sở hữu từng bị đánh dấu salvage, ngập nước hay phế liệu hay không, và chỉ ra bất thường về đồng hồ công-tơ-mét. Cũng hãy tra các đợt triệu hồi an toàn còn hiệu lực của hãng — miễn phí, và bắt buộc phải sửa miễn phí.

Hãy làm một lần kiểm tra trước khi mua. Trả 100–200 đô la cho một thợ độc lập để nâng xe lên xem trong một giờ. Người bán nào từ chối là đang nói cho bạn biết một điều gì đó. Riêng bước này ngăn được phần lớn những sai lầm đắt đỏ khi mua xe cũ, và bản báo cáo cũng là công cụ để mặc cả.

Kiểm tra giấy tờ sở hữu trước khi tiền đổi chủ:

• tên người bán khớp với giấy tờ sở hữu và giấy tờ tùy thân của họ
• không có quyền cầm giữ (lien) nào được ghi nhận — khoản vay chưa trả đi theo chiếc xe chứ không theo người bán. Nếu có, việc tất toán phải được xử lý qua bên cho vay ngay lúc giao dịch, chứ không dựa trên lòng tin.
• giấy tờ không bị đánh dấu salvage, xe dựng lại hay ngập nước, những điều ảnh hưởng tới an toàn, giá bán lại, và cả việc bạn có mua được bảo hiểm hay không

Hãy lái thử cho ra lái thử. Ba mươi phút, gồm một đoạn cao tốc, phanh gấp, đánh lái hết cỡ cả hai bên, và nếu được thì cả khởi động máy nguội.

6. Phòng tài chính

Sau khi chốt giá, đại lý sẽ đưa bạn sang một phòng khác để bán thêm dịch vụ. Phần lớn là hàng biên lợi nhuận cao và không bắt buộc:

• Bảo hành mở rộng — thường không đáng tiền, và nếu bạn vẫn muốn thì thường mặc cả được xuống một nửa giá chào
• Phủ sơn và bọc nội thất, khắc VIN, bơm nitơ vào lốp — hãy từ chối
• Bảo hiểm GAP — thứ duy nhất có thể đáng tiền, nếu bạn trả trước ít. Nó bù phần chênh giữa số bạn còn nợ và giá trị chiếc xe khi xe bị tổn thất toàn bộ. Công ty bảo hiểm của chính bạn thường bán rẻ hơn hẳn đại lý.

Hãy đọc hợp đồng trước khi ký và đối chiếu các con số với những gì đã thỏa thuận: giá, lãi suất, thời hạn vay, tổng số tiền tài trợ. Đừng bao giờ ký vào tờ giấy trống hoặc chưa điền đủ.

7. Giấy tờ trong ngày mua

• Hợp đồng mua bán ghi tên cả hai bên, ngày, giá, số VIN và số công-tơ-mét
• Giấy tờ sở hữu đã ký, điền đúng — sai một chỗ là phải quay lại tìm người bán
• Biển tạm hoặc giấy phép tạm để bạn lái về nhà một cách hợp pháp
• Bằng chứng bảo hiểm, có hiệu lực từ khoảnh khắc bạn nhận chìa khóa

Sau đó hãy đăng ký xe: đăng ký xe và mua bảo hiểm.

8. Luật bảo vệ gì và không bảo vệ gì

Xe mới được các đạo luật «lemon» của tiểu bang bảo vệ, buộc hoàn tiền hoặc đổi xe với những lỗi mà đại lý không sửa được.

Xe cũ bán bởi tư nhân được bán theo dạng «as is» ở gần như mọi tiểu bang. Một khi bạn lái đi, hỏng hóc là chuyện của bạn, bất kể người bán đã nói gì. Ở phần lớn tiểu bang, mua xe không có thời gian suy nghĩ lại — cái «quyền hủy trong ba ngày» mà người ta hay nghe không áp dụng cho xe cộ.

Đại lý bắt buộc phải dán Buyers Guide trên mỗi chiếc xe cũ, ghi rõ xe có kèm bảo hành nào không. Nếu đại lý hứa miệng điều gì, nó chẳng có giá trị gì trừ khi được viết vào hợp đồng.